ھستێریا کومەلگەھێ

دەمێ مرۆڤ ل ڕێکا خوەگەریانێ دا ھندا دبت، ڕۆلێ خوە یێ دورست نابینت. پاشی دێ کەڤت ل بەر زارڤەکرنێ و ھەرجار ب فێسەکێ و ڕەفتارەکێ نمایشا ژیانا خوە یا ڕۆژانە پراکتیک کت. بێ کو خوە بنیاست کا ئەو کییە و بۆچی وەسادکت و ژبەر چ تشتی. ئەڤ بابەتە پتر گرێدایێ ب عومقێ سایکولوجیایێ و سوسیولوجیایێ ڤەیە، سایکولوجیا ژجورێ ھستێریایێ و ژ ھستێریایێ ژی کەسایەتییا زارڤەکرنێ. ھەروەسا سوسیولوجیایێ وەک جورێ پەروەردەیی وڕەوشەنبیری. لێ یا من دڤێت بێژم ھستێریا ئەدەبییە ئانکو ھێستێریا وێ تەخا بو چەندین سالە کەدەک بو خوەکومکری و ژنوی ل بەر وی ھندابوویی کا چ دڤێت. دەمێ مرۆڤ لایەنێ خوە یێ مادی و مورالی ژ ئێک جودا نەکت، ویدەمی دێ ھاوسەنگییا خوە ژ دەستدت، پاشی دێ کارڤەدانێن خوە ھەبن ل سەر پرسا ڕۆحی و لەشی، رۆح وەک کریاراتە یا ڕۆژانە ب عەقل و تێگەھ و مەنتق و ھەستانڤە ھەروەسا لەش وەک ساخلەمی. ئەگەرێن ڤێ نە ھاوسەنگیێ بوژینگەھا وی یا جڤاکی ڤەدگەرت چ ژ ئەگرێن پرسێن سیاسی یان ئابوری یان ژی بابەتێن داب و نەریتێن توزگرتی. دەمێمرۆڤ دکەڤت ل بەر وان گڤاشتنێن د بنە رێگر د تموحاتان، چ وەک مادی یان فکری یان ھتد.. دێ ھاوسەنگییا خوەھێدی ھێدی ژ دەستدت و ھەروەسا ھێدی ھێدی دێ جورە ھێستریایەک ل نک پەیدا بت و دگەل وەرارکت، ھوسا دێدەست ب زارڤەکرنێ کت و ل بەر ڤێ پروسسێ دێ پرەنسیپێ خوە ژی ژبیرکت و دێ بەرەڤ ئاقارێن دەروونی و جڤاکییێن نە جھگیرڤە چت. ئانکو دێ بەرەڤ کەسایەتییەک نە جھگیرڤە چت و نزانت وی چ دڤێت و دێ چ ب دەستڤە ئینت،ھەردەمەکێ دێ ب میزاجەکێ بت، ھوسا دێ "لا ئیرادێ" وی کار کت و ھەر دەمەکێ خوە ب کەسایەتیەکێ بینت و دێھەڤدژی ڕەفتارێن خوە بت. ڤێجا ئەڤێ چەندێ ئەم دێ کنە د چارچوڤێ ھونەرێ و ئەدەبی ژی دا، دەمێ مرۆڤ لبەھرەیا خوە نەگەھت وی دەمی دێ ئەڤ جورە ھێسترییا یە بو پەیدابت و نزانت پرەنسیپ ھەیە یان نە و ئارمانجێنوێ چنە و دڤێت ب گەھتە کیڤە، وی دەمی دێ نڤیسکار ھزرکت شانوڤانە و شێوەکار ھزرکت نڤیسکارە، وەرزشڤانھزرکت سیاسەتمەدارە، دەنگ خوەش ھزرکت سترانبێژە، ھەر کەسایەتیەک دێ خوە بەروڤاژی نیاست و ھێدی ھێدیخوە د ناڤ خوەدا کوژت، بێ چ ئاگەھ ژ خوە ھەبت .

١٩-٨-٢٠٢٠